Polecamy

Magazyn Iskra

Centrum Informacji Anarchistycznej

Lewica.pl

Indymedia

IBW

WRS

Mamy obecnie 280 tekstów.

Pedagogika antyautorytarna

Jakie wyzwania stawia współczesnym wychowawcom antypedagogika ?

"Nowa relacja, przyjaźń z dziećmi,
to przede wszystkim sprawa dorosłych.
To oni postrzegając siebie, stają się
dla swoich dzieci niczym rodzeństwo
i wychodzą im w tej nowej roli naprzeciw."

Pedagogika poszukuje ustawicznie nowych rozwiązań, przepisów, a także pewnego rodzaju "technologii" wychowania. To wszystko ofiaruje nauczycielom i wychowawcom jako środki do osiągnięcia zakładanych celów. Jedną z nowych propozycji jest - ANTYPEDAGOGIKA. Nurt ten narodził się w Stanach Zjednoczonych. Powstał głównie opierając się na przesłankach politycznych, psychopedagogicznych i filozoficznych.

Pedagogika antyautorytarna (wprowadzenie)

Okres przed i po II wojnie światowej to czas wzmagającego się totalitaryzmu na świecie (bolszewizm, hitleryzm, stalinizm), podział świata na strefy wpływów ideologicznych, politycznych i ekonomicznych, który pogłębił stan rozczarowania wobec nauk humanistycznych, w tym zwątpienie w moc oddziaływania pedagogicznego na życie codzienne.

W tym czasie pojawia się antyautorytarna krytyka wychowania, która najpierw sprowadza się do krytyki sprawowania władzy i społeczeństwa a po wystąpieniach studentów w 1968 r. pojawia się krytyka, skierowana przeciwko wychowaniu represyjnemu, autorytarnemu. Prekursorem pedagogiki autyautorytarnej w aspekcie politycznym był wybitny humanista i filozof Theodor W. Adorno, który opublikował w 1966 r. esej zatytułowany "Wychowanie po Oświęcimiu" .

Pedagogika niedyrektywna

W różnego rodzaju propozycjach, wręcz receptach (dyrektywach) wychowawczych pojawia się przekonanie, że jest możliwe wyrobienie u dzieci i młodzieży pożądanych przez dorosłych cech czy właściwości osobowościowych. Nic też dziwnego, że na rynku oświatowym dominują podręczniki i poradniki, w których są zawarte najprzeróżniejsze wskazania, normy, formy i metody wychowywania innych. Wystarczy, że wychowawcy uświadomią sobie, kim powinien być ich wychowanek, jakie powinien mieć predyspozycje, by sięgnąć po odpowiedni zbiór przepisów (recept) i znaleźć w nich optymalne rozwiązanie czy strategię postępowania.

Gestalt - jedność uczuć, myślenia i działania

Koncepcja pedagogiki gestalt polega na tym, że edukacja koncentruje się na emocjonalnej i poznawczej sferze uczenia się, dbając zarazem o ich integrację i współgranie. Istotą interakcji w tym przypadku jest równowaga między treścią zajęć a uczniem, z uwzględnieniem jego biografii, potrzeb fizycznych, duchowych i moralnych; z kształtowaniem jego umiejętności komunikowania się z samym sobą i otoczeniem oraz między grupą jako całością. Chodzi tu o uzyskanie równowagi między dawaniem a przyjmowaniem, słuchaniem a mówieniem, aktywnością a biernością. Głównymi celami wychowania w pedagogice gestalt są:

* wprowadzenie jednostki do kształtowania własnych umiejętności,
* poznanie własnych potrzeb i zainteresowań, ich dalsze rozwijanie,

Edukacja alternatywna

Nastały dziś czasy, gdy owoce cywilizacji są coraz większe, ale także coraz bardziej cierpkie i gorzkie. Świat jest wstrząsany kryzysami, wojnami, szerzy się terroryzm, byt Ziemi i człowieka jest zagrożony. Dzięki środkom masowego przekazu (głównie telewizji i wideo), a także nie zmienionemu od wieku systemowi szkolnemu, nastawionemu na przekazywanie młodym zadanych i utrwalonych porządków życia, następuje proces "zanikania rzeczywistości"; wiedzę o otoczeniu przyrodniczym i społecznym coraz częściej dzieci uzyskują od pośredników, a nie z własnego doświadczenia.

Inna szkoła jest możliwa

Oski: Założyła Pani własną szkołę. Czy może Pani powiedzieć o kulisach jej powstania, gdyż jest to raczej sytuacja niecodzienna. Z reguły posyła się dziecko do szkoły państwowej czy też prywatnej, jak ktoś ma pieniądze, i uważa się to za sytuacje normalną, a nawet zdrową.

Wolność w edukacji

Jedni z nich doświadczyli jawnej agresji społecznej wobec swoich przedsięwzięć jeszcze za życia, inni także po swojej śmierci. Nowator był zawsze po stronie wolności w edukacji, na której rozprzestrzenienie się nie mogło być przyzwolenia ze strony jego zwierzchników.

Wykształcenie tutaj i teraz

„Przejmuje grozą, kiedy na zebraniu sugeruję, że może mieliśmy już za dużo szkoły, i im więcej jej dostawaliśmy to otrzymaliśmy mniej wychowania, wtedy wszyscy patrzą na mnie bez zrozumienia. Dalej dyskutują jak można otrzymać więcej pieniędzy na szkołę i jak można ją przewartościować. Nagle widzę, iż przeciwstawiam się masowemu obłędowi”
P. Goodman - 1975

Goodman: szkic przepisu

Kiedy na początku lat 70-tych w Niemczech krytyka szkoły poprzez koncepcję „szkół alternatywnych” otrzymała nową wartość - między innymi wywołaną przez przykłady z USA - został po raz pierwszy wymieniony Amerykanin -Paul Goodman, do tej pory całkowicie nieznany publicysta, literat i filozof społeczny.